σπίλοι Αρχεία - ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ - ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

dermaios-minas-prolipsis-enimerosis-gia-ton-karkino-tou-dermatos.jpg

Η δερματολόγος στο Αγρίνιο Βασιλική Παπαγεωργίου εξηγεί γιατί ο Μάιος αποτελεί την ιδανική περίοδο για δερματολογικό έλεγχο

Ο Μάιος έχει καθιερωθεί ως μήνας πρόληψης και ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος, υπενθυμίζοντάς μας ότι η φροντίδα της επιδερμίδας δεν είναι μόνο θέμα αισθητικής, αλλά κυρίως θέμα υγείας. Καθώς η ηλιοφάνεια αυξάνεται και η έκθεση στον ήλιο γίνεται πιο συχνή, η σωστή ενημέρωση, η τακτική αυτοεξέταση και ο προληπτικός έλεγχος από δερματολόγο μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Ο καρκίνος του δέρματος είναι ένας από τους συχνότερους τύπους καρκίνου, όμως όταν εντοπίζεται έγκαιρα, οι πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης είναι σημαντικά υψηλότερες. Στο άρθρο που ακολουθεί παρουσιάζονται όσα χρειάζεται να γνωρίζει κάθε ασθενής για τον καρκίνο του δέρματος, τα ύποπτα σημάδια, τους παράγοντες κινδύνου, την αυτοεξέταση και τα μέτρα πρόληψης.

Καρκίνος του δέρματος

Ο καρκίνος του δέρματος εμφανίζεται όταν ορισμένα κύτταρα της επιδερμίδας αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, δημιουργώντας βλάβες που μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς την εμφάνιση, την εξέλιξη και τη βαρύτητά τους. Πρόκειται για έναν από τους συχνότερους τύπους καρκίνου, ο οποίος όμως, όταν διαγνωστεί έγκαιρα, μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Κοινοί τύποι ύποπτων δερματικών βλαβών

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί να παρουσιαστεί με διαφορετικές μορφές, από πιο συχνές και συνήθως λιγότερο επιθετικές βλάβες έως πιο σοβαρές μορφές, όπως το μελάνωμα. Οι βασικοί τύποι καρκίνου του δέρματος είναι:

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα

Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου του δέρματος και συνδέεται κυρίως με τη χρόνια, αθροιστική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Για τον λόγο αυτό εμφανίζεται συχνότερα σε ηλιοεκτεθειμένες περιοχές, όπως το πρόσωπο (ιδίως μύτη, μέτωπο), τα αυτιά, ο λαιμός, το τριχωτό της κεφαλής και η ράχη των χεριών. Η κλινική του εικόνα μπορεί να ποικίλλει και συχνά «μιμείται» πιο αθώες δερματικές βλάβες. Μπορεί να παρουσιαστεί ως:

μικρό, γυαλιστερό/μαργαριταροειδές οζίδιο (μερικές φορές με λεπτά αγγεία στην επιφάνεια),
ροζ ή ερυθρή πλάκα που επιμένει,
πληγή που δεν επουλώνεται ή κάνει κρούστα και επανεμφανίζεται,
περιοχή που αιμορραγεί εύκολα ή φαίνεται να «κλείνει» προσωρινά και μετά να ξανανοίγει.

Παρότι συνήθως αναπτύσσεται αργά και σπάνια δίνει μεταστάσεις, δεν πρέπει να υποτιμάται. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να επεκταθεί τοπικά και να προκαλέσει διήθηση και καταστροφή γειτονικών ιστών, ειδικά σε ανατομικά «ευαίσθητες» περιοχές (π.χ. μύτη, βλέφαρα, αυτιά). Γι’ αυτό, κάθε επίμονη βλάβη που δεν κλείνει, αιμορραγεί, κάνει κρούστα ή μεγαλώνει χρειάζεται έγκαιρη δερματολογική αξιολόγηση.

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα

Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ένας συχνός τύπος καρκίνου του δέρματος, ο οποίος αναπτύσσεται στα ακανθοκύτταρα της επιδερμίδας. Συνδέεται στενά με τη χρόνια και αθροιστική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, γι’ αυτό εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα που έχουν εκτεθεί για πολλά χρόνια στον ήλιο, είτε λόγω επαγγέλματος είτε λόγω τρόπου ζωής. Συνήθως εντοπίζεται σε περιοχές που εκτίθενται περισσότερο στον ήλιο, όπως το πρόσωπο, τα αυτιά, τα χείλη, το τριχωτό της κεφαλής σε άτομα με αραίωση μαλλιών, ο λαιμός, η ράχη των χεριών και οι βραχίονες. Μπορεί να εμφανιστεί ως σκληρή, ερυθρή, τραχιά ή λεπιδώδης βλάβη, ως πληγή που δεν επουλώνεται, ως ογκίδιο που μεγαλώνει σταδιακά ή ως περιοχή που αιμορραγεί, πονά ή δημιουργεί κρούστα.

Σε αρκετές περιπτώσεις το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αναπτύσσεται πάνω σε προϋπάρχουσα ακτινική υπερκεράτωση, δηλαδή σε μια προκαρκινική βλάβη που έχει προκληθεί από χρόνια ηλιακή βλάβη. Αν και πολλές φορές μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά όταν διαγνωστεί έγκαιρα, δεν πρέπει να υποτιμάται, καθώς ορισμένοι τύποι μπορεί να παρουσιάσουν πιο επιθετική συμπεριφορά. Η έγκαιρη δερματολογική αξιολόγηση είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα όταν μια βλάβη επιμένει, μεγαλώνει, αιμορραγεί ή δεν επουλώνεται. Η διάγνωση γίνεται από τον δερματολόγο με κλινική εξέταση, δερματοσκόπηση και, όταν κρίνεται απαραίτητο, ιστολογική επιβεβαίωση.

Μελάνωμα

Το μελάνωμα είναι η πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος. Μπορεί να εμφανιστεί ως νέα σκουρόχρωμη βλάβη ή να αναπτυχθεί πάνω σε έναν ήδη υπάρχοντα σπίλο, δηλαδή σε μια ελιά που αρχίζει να αλλάζει. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένας σπίλος παρουσιάζει ασυμμετρία, ακανόνιστα όρια, διαφορετικά χρώματα, αύξηση μεγέθους ή οποιαδήποτε μεταβολή στην εμφάνισή του. Επειδή το μελάνωμα μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα, η έγκαιρη διάγνωση έχει καθοριστική σημασία. Κάθε ελιά που αλλάζει χρώμα, σχήμα, μέγεθος ή συμπεριφορά πρέπει να εξετάζεται άμεσα από δερματολόγο.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του δέρματος;

Ο καρκίνος του δέρματος μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία και σε κάθε τύπο δέρματος. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής του. Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζονται άτομα που:

έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, μάτια ή μαλλιά.
καίγονται εύκολα στον ήλιο.
έχουν ιστορικό έντονων ηλιακών εγκαυμάτων.
έχουν πολλούς σπίλους ή άτυπες ελιές.
έχουν οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
εργάζονται ή αθλούνται πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους.
έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση οργάνου ή λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική αγωγή.

Η ύπαρξη ενός ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα άτομο θα εμφανίσει καρκίνο του δέρματος. Σημαίνει, όμως, ότι ο δερματολογικός έλεγχος και η συστηματική πρόληψη είναι ακόμη πιο σημαντικά.

Ύποπτα σημάδια στο δέρμα για καρκίνο του δέρματος

Κάθε νέα βλάβη στο δέρμα ή κάθε αλλαγή σε ήδη υπάρχοντα σπίλο δεν πρέπει να αγνοείται. Πολλές φορές, ο καρκίνος του δέρματος δεν προκαλεί πόνο στα αρχικά στάδια, γεγονός που καθιστά την οπτική παρατήρηση ιδιαίτερα σημαντική. Θα πρέπει να επισκεφθείτε δερματολόγο όταν μία βλάβη:

αλλάζει μέγεθος, σχήμα ή χρώμα
έχει ακανόνιστα όρια
παρουσιάζει περισσότερες από μία αποχρώσεις
αιμορραγεί ή δημιουργεί κρούστα
δεν επουλώνεται
προκαλεί κνησμό, πόνο ή αίσθημα καύσου
εμφανίζεται ξαφνικά και μεγαλώνει σταδιακά
έχει τραχιά ή ασυνήθιστη επιφάνεια

Ο κανόνας ABCDE για το μελάνωμα

Ένας απλός, πρακτικός και ιδιαίτερα χρήσιμος τρόπος αυτοεξέτασης είναι ο κανόνας ABCDE, ο οποίος βοηθά να αναγνωρίζουμε πιθανές ύποπτες αλλαγές σε σπίλους (ελιές). Φυσικά, δεν αποτελεί διάγνωση από μόνος του, αλλά λειτουργεί ως «καμπανάκι» ώστε να ζητήσουμε έγκαιρα δερματολογική εκτίμηση.

A – Ασυμμετρία: το ένα μισό της ελιάς δεν μοιάζει με το άλλο.
B – Όρια: τα όρια είναι ακανόνιστα, θολά ή οδοντωτά.
C – Χρώμα: υπάρχουν διαφορετικές αποχρώσεις στην ίδια βλάβη.
D – Διάμετρος: η ελιά είναι μεγαλύτερη από περίπου 5-6 χιλιοστά ή αυξάνεται.
E – Εξέλιξη: υπάρχει οποιαδήποτε αλλαγή στο μέγεθος, στο χρώμα, στο σχήμα ή στα συμπτώματα.

Πώς γίνεται η αυτοεξέταση του δέρματος;

Η αυτοεξέταση του δέρματος είναι ένα απλό αλλά ιδιαίτερα χρήσιμο βήμα πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος, ειδικά όταν γίνεται σταθερά μία φορά τον μήνα. Στόχος δεν είναι να «διαγνώσετε» μόνοι σας κάτι, αλλά να εντοπίσετε έγκαιρα αλλαγές που αξίζουν δερματολογικής αξιολόγησης.

Τι θα χρειαστείτε:

καλό φωτισμό (ιδανικά φυσικό φως ή δυνατό τεχνητό),
έναν ολόσωμο καθρέφτη,
έναν μικρό καθρέφτη χειρός για σημεία που δεν φαίνονται εύκολα,
και, αν γίνεται, βοήθεια από κάποιον/κάποια για την πλάτη και το τριχωτό κεφαλής.

Κατά την αυτοεξέταση ελέγχουμε:

το πρόσωπο, τα αυτιά και τον λαιμό
το τριχωτό της κεφαλής
τον κορμό και την πλάτη
τα χέρια, τις παλάμες και τα νύχια
τα πόδια, τα πέλματα και τα μεσοδακτύλια διαστήματα
τις περιοχές που δεν εκτίθενται συχνά στον ήλιο.

Είναι χρήσιμο να παρατηρούμε το δέρμα μας με συστηματικό τρόπο και να συγκρίνουμε τυχόν αλλαγές από μήνα σε μήνα. Σε άτομα με πολλούς ή άτυπους σπίλους, η δερματοσκόπηση και η χαρτογράφηση σπίλων μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά στη συστηματική παρακολούθηση και στην έγκαιρη ανίχνευση ύποπτων αλλαγών.

Ο ρόλος του δερματολόγου στην πρόληψη

Η αυτοεξέταση είναι ένα πολύτιμο πρώτο βήμα, όμως δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον δερματολογικό έλεγχο. Ο δερματολόγος είναι ο ειδικός που μπορεί να αξιολογήσει με ασφάλεια αν μια βλάβη είναι καθησυχαστική ή χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, χρησιμοποιώντας εργαλεία και κλινική εμπειρία που ξεπερνούν την απλή παρατήρηση.

Στην πράξη, ο έλεγχος περιλαμβάνει κλινική εξέταση και δερματοσκόπηση. Η δερματοσκόπηση επιτρέπει την «ανάγνωση» δομών κάτω από την επιφάνεια του δέρματος, που δεν είναι ορατές με γυμνό μάτι, βοηθώντας στην πιο ακριβή εκτίμηση σπίλων και ύποπτων βλαβών. Ανάλογα με το ιστορικό και την εικόνα του δέρματος, μπορεί να προταθεί:

τακτική παρακολούθηση (ιδίως σε άτομα αυξημένου κινδύνου),
ψηφιακή χαρτογράφηση σπίλων για συγκριτική αξιολόγηση στο χρόνο,
όταν υπάρχει ένδειξη, αφαίρεση και ιστολογική εξέταση της ύποπτης βλάβης

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος;

Η πρόληψη του καρκίνου του δέρματος βασίζεται κυρίως στη σωστή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Τα βασικά μέτρα πρόληψης περιλαμβάνουν:

αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο,
αποφυγή έκθεσης τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας,
χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με υψηλό δείκτη προστασίας,
ανανέωση του αντηλιακού κάθε 2 ώρες και μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση,
χρήση καπέλου, γυαλιών ηλίου και προστατευτικών ρούχων,
αποφυγή solarium,
τακτικό δερματολογικό έλεγχο.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα παιδιά, καθώς τα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος αργότερα στην ενήλικη ζωή. Η αντηλιακή προστασία πρέπει να ξεκινά από νωρίς και να αποτελεί καθημερινή συνήθεια.

Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας

Η πρόληψη του καρκίνου του δέρματος ξεκινά με την σωστή ενημέρωση, τη προστασία από τον ήλιο και τον τακτικό δερματολογικό έλεγχο. Εάν έχετε παρατηρήσει αλλαγές σε κάποια ελιά, εάν έχετε πολλούς σπίλους ή εάν ανήκετε σε ομάδα αυξημένου κινδύνου, είναι σημαντικό να προγραμματίσετε την εξέτασή σας. Κλείστε ραντεβού για δερματολογικό έλεγχο και εξατομικευμένη αξιολόγηση, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση, την υπεύθυνη παρακολούθηση και την προστασία της υγείας του δέρματός σας.

Δρ. Βασιλική Παπαγεωργίου, Δερματολόγος–Αφροδισιολόγος, MD, MSc

Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξωτερική Συνεργάτης Νοσοκομείου “Ανδρέας Συγγρός”

Master of Science Πανεπιστημίου Στρασβούργου

Τ. Ιατρός Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Lyon

Μετεκπαιδευθείσα στην Παθολογία και Χειρουργική Όνυχος στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Brugmann και Saint-Pierre Βρυξελλών

Προυσιωτίσσης 27, Αγρίνιο (έναντι γηπέδου Παναιτωλικού). Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2641307215 και 6937119603

simadia-ek-genetis-aitia-diagnosi-kai-therapeia-1200x800.jpg

Σημάδια Εκ Γενετής: Όσα πρέπει να γνωρίζουν γονείς & ενήλικες

Τα σημάδια εκ γενετής είναι δερματικές αλλοιώσεις που είναι παρούσες κατά τη γέννηση ή εμφανίζονται στους πρώτους μήνες της ζωής ενός βρέφους. Γνωστά και ως εκ γενετής κηλίδες, δερματικές βλάβες βρεφών, συγγενή σημάδια ή απλά “σημάδια από τη γέννηση”, μπορεί να έχουν διάφορα μεγέθη, χρώμα και υφή. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθη και δεν προκαλούν ανησυχία, ωστόσο ορισμένα μπορεί να σχετίζονται με υποκείμενες παθήσεις ή να έχουν ψυχολογική επίδραση λόγω της εμφάνισής τους, ειδικά όταν εντοπίζονται σε εμφανή σημεία του σώματος.

Στο άρθρο που ακολουθεί, θα αναλύσουμε τι είναι τα σημάδια εκ γενετής, ποια είναι τα αίτια εμφάνισής τους, ποιοι τύποι υπάρχουν – αγγειακά και μελαγχρωματικά– καθώς και τις πιο σύγχρονες και ασφαλείς θεραπευτικές επιλογές. Αν είστε γονιός ή ενήλικας με εκ γενετής σημάδι, αυτός ο οδηγός θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα την κατάσταση του παιδιού ή τη δική σας και πότε χρειάζεται η συμβουλή ενός ειδικού δερματολόγου.

Σημάδια εκ γενετής- Τι είναι;

Τα σημάδια εκ γενετής είναι δερματικές αλλοιώσεις που υπάρχουν ήδη από τη γέννηση ή εμφανίζονται μέσα στους πρώτους μήνες της ζωής. Πρόκειται για περιοχές του δέρματος με διαφορετική χρώση, υφή ή δομή σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα. Μπορεί να είναι επίπεδα ή ψηλαφητά, μικρά ή εκτεταμένα και να έχουν ποικίλα χρώματα όπως κόκκινο, ροζ, καφέ, μαύρο ή μπλε-γκρι. Ορισμένα παραμένουν αμετάβλητα με την πάροδο του χρόνου, ενώ άλλα μπορεί να μεγαλώσουν, να σκουρύνουν ή και να υποχωρήσουν.

Ποια είναι τα αίτια;

Η ακριβής αιτία εμφάνισης των εκ γενετής σημαδιών δεν είναι πλήρως κατανοητή. Σε πολλές περιπτώσεις, αποδίδονται σε τοπικές αγγειακές ανωμαλίες ή σε υπερβολική παραγωγή μελανίνης, που οδηγεί σε αλλοίωση του χρώματος ή της υφής του δέρματος. Επιπλέον, ορισμένα σημάδια μπορεί να σχετίζονται με γονιδιακές μεταλλάξεις, αγγειακές δυσπλασίες, ή διαταραχές στην εμβρυϊκή ανάπτυξη κατά τις πρώτες εβδομάδες της κύησης. Αν και στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων δεν υπάρχει συγκεκριμένος προδιαθεσικός παράγοντας, είναι σημαντικό να αξιολογούνται εξατομικευμένα από ειδικό, προκειμένου να αποκλειστεί η πιθανότητα συσχέτισης με κάποια υποκείμενη πάθηση ή σύνδρομο.

Σημάδια εκ γενετής- Τύποι

Τα σημάδια εκ γενετής διακρίνονται σε δύο κύριες κατηγορίες, ανάλογα με την προέλευσή τους:

- Αγγειακά σημάδια εκ γενετής
- Μελαγχρωματικά σημάδια εκ γενετής

Η βασική διαφορά έγκειται στο είδος της δερματικής αλλοίωσης που τα προκαλεί — είτε πρόκειται για μη φυσιολογική ανάπτυξη αιμοφόρων αγγείων είτε για συσσώρευση χρωστικής (μελανίνης) στο δέρμα. Καθεμία από αυτές τις κατηγορίες περιλαμβάνει διάφορους τύπους, με διαφορετική εμφάνιση, συμπεριφορά και πιθανές ανάγκες αντιμετώπισης. Η σωστή διάγνωση από ειδικό δερματολόγο είναι απαραίτητη για την αναγνώριση του τύπου και την επιλογή της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης, όπου αυτή χρειάζεται.

Αγγειακά σημάδια εκ γενετής

Τα αγγειακά σημάδια εκ γενετής είναι αλλοιώσεις που προκαλούνται από ανωμαλίες στην ανάπτυξη των αιμοφόρων αγγείων του δέρματος. Πρόκειται για σημάδια που έχουν συνήθως κόκκινο, ροζ, μοβ ή μπλε χρώμα και μπορεί να εμφανίζονται σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, ήδη από τη γέννηση ή μέσα στους πρώτους μήνες της ζωής. Η εμφάνισή τους οφείλεται είτε σε υπερπλασία αιμοφόρων αγγείων είτε σε δυσλειτουργία της κατανομής τους στην επιδερμίδα. Ανάλογα με τον τύπο και την έκτασή τους, μπορεί να παραμείνουν σταθερά, να μεγαλώσουν ή να υποχωρήσουν με την πάροδο του χρόνου.

Οι βασικοί τύποι αγγειακών σημαδιών εκ γενετής περιλαμβάνουν:

- Αιμαγγειώματα (Hemangiomas). Τα αιμαγγειώματα είναι από τα πιο συχνά αγγειακά σημάδια εκ γενετής και εμφανίζονται λίγες ημέρες ή εβδομάδες μετά τη γέννηση. Συνήθως έχουν έντονο κόκκινο χρώμα (επιφανειακά αιμαγγειώματα) ή μπλε-μοβ απόχρωση (βαθύτερα αιμαγγειώματα). Παρ’ όλο που μπορεί να είναι ευμεγέθη, στις περισσότερες περιπτώσεις είναι καλοήθη και παρουσιάζουν φυσική υποχώρηση μέχρι την ηλικία των 7-10 ετών. Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν επηρεάζουν λειτουργικά όργανα (π.χ. όταν βρίσκονται κοντά στο μάτι) ή παρουσιάζουν επιπλοκές (όπως αιμορραγία ή εξέλκωση), απαιτείται ιατρική παρέμβαση.
- Κηλίδες “Port-wine stains” (Nevus flammeus). Αυτές οι επίπεδες, μόνιμες κόκκινες ή μοβ κηλίδες τύπου “κρασί πορτό” είναι παρούσες από τη γέννηση και τείνουν να μεγαλώνουν μαζί με το παιδί. Εντοπίζονται συνήθως στο πρόσωπο, στον αυχένα ή στα άκρα και δεν υποχωρούν από μόνες τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζονται με σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Sturge-Weber. Η θεραπεία με laser μπορεί να μειώσει αισθητά την έντασή τους και να βελτιώσει την εικόνα του δέρματος.
- Salmon patches ή “δάγκωμα του πελαργού”. Αυτές οι απαλές, ανοιχτόχρωμες ροζ ή κοκκινωπές κηλίδες εμφανίζονται συχνά στο μέτωπο, ανάμεσα στα φρύδια, στα βλέφαρα ή στον αυχένα. Ονομάζονται συχνά «φιλί αγγέλου» (όταν βρίσκονται στο μέτωπο) ή «δάγκωμα του πελαργού» (όταν βρίσκονται στον αυχένα), λόγω της θέσης τους και της χαρακτηριστικής εμφάνισης. Είναι ακίνδυνες και στις περισσότερες περιπτώσεις εξαφανίζονται σταδιακά κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Μελαγχρωματικά σημάδια εκ γενετής

Τα μελαγχρωματικά σημάδια εκ γενετής, οφείλονται σε αυξημένη συγκέντρωση χρωστικής (μελανίνης) σε διάφορα σημεία του δέρματος και του σώματος. Ανάλογα με την πυκνότητα, το βάθος και την κατανομή των μελανοκυττάρων – των κυττάρων που παράγουν την μελανίνη, αυτά τα σημάδια μπορεί να έχουν καφέ, μαύρο, μπλε ή γκριζωπό χρώμα. Είναι συνήθως επίπεδα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι και ελαφρώς υπερυψωμένα ή τριχωτά.

Οι περισσότεροι τύποι μελαγχρωματικών σημαδιών εκ γενετής είναι καλοήθεις και δεν απαιτούν θεραπεία, εκτός αν προκαλούν αισθητική ενόχληση ή υπάρχει υποψία για πιθανή κακοήθεια. Η κλινική αξιολόγηση από δερματολόγο είναι απαραίτητη για την ασφαλή διάγνωση και παρακολούθηση.

Οι πιο κοινοί τύποι χρωματισμένων εκ γενετής σημαδιών περιλαμβάνουν:

- Σπίλοι (συγγενείς σπίλοι). Οι σπίλοι, δηλαδή οι γνωστές “ελιές”, μπορεί να είναι παρόντες από τη γέννηση ή να εμφανιστούν κατά την παιδική ηλικία. Έχουν διάφορα μεγέθη – που κυμαίνονται από λίγα χιλιοστά έως εκτεταμένες επιφάνειες, οι οποίες καλύπτουν μεγάλες περιοχές του σώματος. Το χρώμα τους ποικίλλει από ανοιχτό καφέ έως σκούρο καφέ ή μαύρο. Οι μεγαλύτεροι σπίλοι ενδέχεται να συνοδεύονται από τριχοφυΐα και, σε σπάνιες περιπτώσεις, έχουν αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας, γι’ αυτό απαιτούν τακτική παρακολούθηση.
- Καφέ κηλίδες τύπου “καφές με γάλα” (Café-au-lait spots). Πρόκειται για επίπεδες, ομαλές καφέ κηλίδες με χρώμα που θυμίζει “καφέ με γάλα”. Είναι συχνά καλοήθεις και συνήθως εμφανίζονται σε πολλαπλές θέσεις στο σώμα. Αν και ένα ή δύο τέτοια σημάδια δεν αποτελούν λόγο ανησυχίας, η παρουσία πολλών (συνήθως περισσότερων από έξι) μπορεί να σχετίζεται με γενετικά σύνδρομα, όπως η νευροϊνωμάτωση τύπου 1, και απαιτεί περαιτέρω ιατρική αξιολόγηση.
- Μογγολικές κηλίδες (Mongolian spots). Οι μογγολικές κηλίδες είναι επίπεδες, μπλε-γκρι κηλίδες που εντοπίζονται συνήθως στο κάτω μέρος της πλάτης ή στους γλουτούς. Είναι πιο συχνές σε βρέφη με σκουρόχρωμο δέρμα – κυρίως ασιατικής, αφρικανικής ή μεσογειακής καταγωγής. Αν και η εμφάνισή τους μπορεί να θυμίζει μώλωπες, είναι απολύτως ακίνδυνες και σχεδόν πάντα υποχωρούν φυσικά μέσα στα πρώτα χρόνια της ζωής.

Σημάδια εκ γενετής– Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση των εκ γενετής σημαδιών εξαρτάται από τον τύπο, το μέγεθος, τη θέση τους στο σώμα, την πιθανότητα να επηρεάσουν την υγεία του ατόμου, καθώς και από αισθητικούς ή ψυχολογικούς λόγους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα σημάδια εκ γενετής είναι καλοήθη και δεν απαιτούν κάποια μορφή θεραπείας. Ωστόσο, όταν προκαλούν λειτουργικά προβλήματα, αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου ή δημιουργούν έντονη αισθητική ενόχληση, υπάρχουν σύγχρονες και ασφαλείς θεραπευτικές επιλογές.

Οι βασικές μέθοδοι αντιμετώπισης περιλαμβάνουν:

- Laser θεραπεία. Η χρήση εξειδικευμένων laser αποτελεί την πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική θεραπεία για πολλά αγγειακά σημάδια εκ γενετής, όπως οι κηλίδες τύπου “port-wine” ή ορισμένα αιμαγγειώματα. Το laser στοχεύει επιλεκτικά τα αιμοφόρα αγγεία, μειώνοντας το χρώμα και το μέγεθος της βλάβης, χωρίς να επηρεάζει τους γύρω ιστούς. Συνήθως απαιτούνται πολλαπλές συνεδρίες για καλύτερα αποτελέσματα.
- Χειρουργική αφαίρεση. Σε περιπτώσεις πολύ μεγάλων ή βαθιών εκ γενετής σπίλων, που ενδεχομένως έχουν αυξημένο κίνδυνο εξαλλαγής ή προκαλούν σοβαρή δυσφορία, μπορεί να προταθεί η χειρουργική εκτομή. Η επέμβαση πραγματοποιείται από εξειδικευμένο χειρουργό δέρματος ή πλαστικό χειρουργό, και συνοδεύεται από κατάλληλη μετεγχειρητική φροντίδα.
- Φαρμακευτική αγωγή. Ορισμένα αιμαγγειώματα ανταποκρίνονται πολύ καλά στη φαρμακευτική αγωγή με β-αναστολείς (όπως η προπρανολόλη), κυρίως όταν εντοπίζονται σε ζωτικά σημεία ή αναπτύσσονται ραγδαία. Η χορήγηση γίνεται πάντα υπό ιατρική παρακολούθηση.
- Παρακολούθηση – Αναμονή. Πολλά εκ γενετής δερματικά σημάδια, όπως οι μογγολικές κηλίδες ή τα salmon patches, υποχωρούν φυσικά χωρίς καμία παρέμβαση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, προτείνεται τακτική παρακολούθηση από δερματολόγο, ώστε να επιβεβαιωθεί η φυσιολογική εξέλιξή τους.

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα σημάδια εκ γενετής επικίνδυνα;

Τα περισσότερα όχι, αλλά κάποια απαιτούν παρακολούθηση από ειδικό.

Μπορούν να αφαιρεθούν;

Ναι, πολλά από αυτά μπορούν να μειωθούν ή να αφαιρεθούν με θεραπείες.

Κληρονομούνται τα σημάδια εκ γενετής;

Ορισμένα μπορεί να έχουν γενετικό υπόβαθρο, αλλά όχι όλα.

Υπάρχει πρόληψη για τα σημάδια εκ γενετής;

Όχι, καθώς τα εκ γενετής σημάδια εμφανίζονται χωρίς εξωτερική παρέμβαση.

Ανησυχείτε για κάποιο σημάδι εκ γενετής σε εσάς ή στο παιδί σας;

Αν και τα περισσότερα σημάδια εκ γενετής είναι ακίνδυνα, η σωστή διάγνωση από έναν ειδικό δερματολόγο μπορεί να σας προσφέρει την ηρεμία και τη σιγουριά που χρειάζεστε. Επικοινωνήστε με το Δερματολογικό μας ιατρείο στο Αγρίνιο και κλείστε ένα ραντεβού για μια εξατομικευμένη εξέταση.

Δρ. Βασιλική Παπαγεωργίου, Δερματολόγος–Αφροδισιολόγος, MD, MSc

Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξωτερική Συνεργάτης Νοσοκομείου “Ανδρέας Συγγρός”

Master of Science Πανεπιστημίου Στρασβούργου

Τ. Ιατρός Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Lyon

Προυσιωτίσσης 27, Αγρίνιο (έναντι γηπέδου Παναιτωλικού). Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2641307215 και 6937119603

Σπίλοι και Μελάνωμα: Πότε μια “ελιά” μπορεί να γίνει επικίνδυνη

Στην Ελλάδα έχουμε ηλιοφάνεια περισσότερες από 300 ημέρες το χρόνο. Για αυτό, ο Μάιος, ο μήνας που αρχίζουμε να εκθέτουμε το δέρμα μας περισσότερο στον ήλιο, καθιερώθηκε ως μήνας πρόληψης του καρκίνου του δέρματος.

Πολλοί είναι αυτοί που αναρωτιούνται, “τι είναι οι σπίλοι και τι είναι το μελάνωμα”; Το μελάνωμα αποτελεί την πιο επικίνδυνη κακοήθεια του δέρματος ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξητική τάση των κρουσμάτων στη χώρα μας, με τις νέες διαγνώσεις να ανέρχονται στις 400-500 ετησίως. Κατά συνέπεια, αποτελεί τον 6ο συχνότερο τύπο καρκίνου στους άνδρες και τον 7ο συχνότερο στις γυναίκες.

Τι είναι οι Σπίλοι (Ελιές) και τι το μελάνωμα;

Οι σπίλοι, οι κοινώς επονομαζόμενες «ελιές» είναι καλοήθεις όγκοι που δημιουργούνται από συναθροίσεις κυττάρων, τα σπιλοκύτταρα. Ονομάζονται συγγενείς σπίλοι όταν είναι εμφανείς κατά τη γέννηση και επίκτητοι όταν εμφανίζονται αργότερα. Το μελάνωμα είναι μία κακοήθης βλάβη του δέρματος που προέρχεται από τα μελανοκύτταρα. Μπορεί να εμφανιστεί ως μία περίεργη ελιά ή να δημιουργηθεί πάνω σε έναν προϋπάρχοντα σπίλο.

Σπίλοι (Ελιές) – Τι περιλαμβάνει η εξέταση και κάθε πότε πρέπει να γίνεται;

Η εξέταση σπίλων γίνεται από Δερματολόγο, ο οποίος είναι ο ειδικός ιατρός για τις παθήσεις του δέρματος. Γίνεται με κλινική επισκόπηση και συνδυάζεται με την χρήση δερματοσκοπίου, ένα ειδικό μεγεθυντικό φακό με πολωμένο και μη πολωμένο φως που αυξάνει την ευκρίνεια της εξέτασης. Η εξέταση συστήνεται να γίνεται κάθε χρόνο, εφόσον δε συντρέχει άλλος λόγος και προτιμάται να μην γίνεται σε μαυρισμένο δέρμα. Ασθενείς με ιστορικό μελανώματος, πολλούς σπίλους ή άτυπους σπίλους έχουν ένδειξη για ψηφιακή χαρτογράφηση σπίλων, δηλαδή φωτογραφική απεικόνιση και καταγραφή των σπίλων.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για το μελάνωμα;

Το ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων στην παιδική και εφηβική ηλικία, ο αυξημένος αριθμός σπίλων (>50), η ύπαρξη πολλών δυσπλαστικών σπίλων, ένας ανοιχτόχρωμος φωτότυπος δέρματος (δηλαδή ανοιχτόχρωμο δέρμα, ξανθά ή κόκκινα μαλλιά και ανοιχτόχρωμα μάτια), το ατομικό ή/και οικογενειακό ιστορικό μελανώματος (δηλαδή πρώτου βαθμού συγγενής να έχει διαγνωστεί με μελάνωμα) αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος.

Τι ρόλο παίζουν το φύλο και η ηλικία στη διάγνωση του μελανώματος;

Το μελάνωμα είναι εξαιρετικά σπάνιο στην παιδική ηλικία. Στην ενήλικο ζωή, μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Επίσης, εντοπίζεται συχνότερα στη ράχη στους άνδρες και στα κάτω άκρα στις γυναίκες.

Σπίλοι (Ελιές)-Πότε πρέπει να ανησυχήσουμε;

Σπίλοι (ελιές) με ασυμμετρία ή μεταβολή στο σχήμα, το χρώμα και το μέγεθος θα πρέπει να μας ανησυχήσουν. Πιο αναλυτικά, για την παρακολούθηση των σπίλων ισχύει ο κανόνας ABCDE. Έτσι, θυμόμαστε ότι οποιαδήποτε Ασυμμετρία (Αsymmetry), ασαφές όριο (Border), αλλαγή ή εμφάνιση πολλαπλών χρωμάτων (Color), μέγεθος μεγαλύτερο των 5mm (Diameter) και οποιαδήποτε βλάβη που μεταβάλλει κάποιο χαρακτηριστικό της (Evolution), θα πρέπει να τη δείχνουμε στο Δερματολόγο μας. Το ίδιο ισχύει και για κάθε βλάβη που θεωρούμε ότι είναι καινούργια.

Έχω ακούσει ότι δεν κάνει να αφαιρούμε/πειράζουμε τις ελιές γιατί μπορεί να κάνουμε κακό! Ισχύει;

Πρόκειται για έναν «αστικό μύθο»! Κάθε βλάβη στο δέρμα μπορεί θεωρητικά να αφαιρεθεί. Ασφαλώς, κάθε σπίλος που αφαιρείται, είτε για αισθητικούς είτε για ιατρικούς λόγους, θα πρέπει να εξετάζεται ιστολογικά ώστε να επιβεβαιωθεί η φύση της βλάβης (αν δηλαδή πρόκειται για σπίλο ή για μελάνωμα). Επομένως, η αφαίρεση καθαυτή δεν επηρεάζει τη διάγνωση. Τουναντίον, μας βοηθά να διαπιστώσουμε για το αν πρόκειται για καλοήθη (σπίλο) ή κακοήθη (μελάνωμα) βλάβη και να αποφασιστεί αν χρειάζεται επιπλέον θεραπεία.

Ποια είναι η θεραπεία για το μελάνωμα;

Ανάλογα με το στάδιο, προτείνεται και η ανάλογη θεραπεία. Έτσι, σε ένα πολύ αρχικό στάδιο, θεραπεία είναι μόνον χειρουργική, με αφαίρεση της ύποπτης βλάβης και αφαίρεση του περιβάλλοντα ιστού (ευρεία εκτομή). Σε ποιο προχωρημένα στάδια προτείνεται ο συνδυασμός χειρουργικής θεραπείας με ανοσοθεραπεία.

Τι μέτρα πρόληψης προτείνονται για το μελάνωμα;

Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο και χρησιμοποιούμε αντιηλιακό με υψηλό δείκτη προστασίας το καλοκαίρι και το χειμώνα. Φοράμε καπέλο και προστατευτικό ρουχισμό και προσέχουμε ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά! Δίνουμε έμφαση στην αυτοεξέταση και δεν αμελούμε την επίσκεψη στο δερματολόγο μία φορά το χρόνο. Θυμόμαστε πάντα ότι η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές. Για κάθε απορία, μην διστάσετε να συμβουλευτείτε την Δερματολόγο.

Δρ. Βασιλική Παπαγεωργίου, Δερματολόγος–Αφροδισιολόγος, MD, MSc

Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξωτερική Συνεργάτης Νοσοκομείου “Ανδρέας Συγγρός”

Master of Science Πανεπιστημίου Στρασβούργου

Τ. Ιατρός Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Lyon

Προυσιωτίσσης 27, Αγρίνιο (έναντι γηπέδου Παναιτωλικού). Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2641307215 και 6937119603

ΔΕΡΜΑΙΟΣ: Μήνας πρόληψης & ενημέρωσης για τον καρκίνο του δέρματος

Η δερματολόγος στο Αγρίνιο Βασιλική Παπαγεωργίου εξηγεί γιατί ο Μάιος αποτελεί την ιδανική περίοδο για δερματολογικό έλεγχο

Καρκίνος του δέρματος

Κοινοί τύποι ύποπτων δερματικών βλαβών

Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα

Μελάνωμα

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του δέρματος;

Ύποπτα σημάδια στο δέρμα για καρκίνο του δέρματος

Ο κανόνας ABCDE για το μελάνωμα

Πώς γίνεται η αυτοεξέταση του δέρματος;

Ο ρόλος του δερματολόγου στην πρόληψη

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος;

Επικοινωνήστε με το ιατρείο μας

Σημάδια εκ γενετής: Αίτια, Διάγνωση και Θεραπεία

Σημάδια Εκ Γενετής: Όσα πρέπει να γνωρίζουν γονείς & ενήλικες

Σημάδια εκ γενετής- Τι είναι;

Ποια είναι τα αίτια;

Σημάδια εκ γενετής- Τύποι

Αγγειακά σημάδια εκ γενετής

Μελαγχρωματικά σημάδια εκ γενετής

Σημάδια εκ γενετής– Αντιμετώπιση

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι τα σημάδια εκ γενετής επικίνδυνα;

Μπορούν να αφαιρεθούν;

Κληρονομούνται τα σημάδια εκ γενετής;

Ανησυχείτε για κάποιο σημάδι εκ γενετής σε εσάς ή στο παιδί σας;

Σπίλοι (ελιές) και Μελάνωμα: Πρόληψη και Θεραπεία

Σπίλοι και Μελάνωμα: Πότε μια “ελιά” μπορεί να γίνει επικίνδυνη

Τι είναι οι Σπίλοι (Ελιές) και τι το μελάνωμα;

Σπίλοι (Ελιές) – Τι περιλαμβάνει η εξέταση και κάθε πότε πρέπει να γίνεται;

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για το μελάνωμα;

Τι ρόλο παίζουν το φύλο και η ηλικία στη διάγνωση του μελανώματος;

Σπίλοι (Ελιές)-Πότε πρέπει να ανησυχήσουμε;

Έχω ακούσει ότι δεν κάνει να αφαιρούμε/πειράζουμε τις ελιές γιατί μπορεί να κάνουμε κακό! Ισχύει;

Ποια είναι η θεραπεία για το μελάνωμα;

Τι μέτρα πρόληψης προτείνονται για το μελάνωμα;

ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ

Που Βρισκόμαστε