Καλλυντικά σε παιδιά και εφήβους | Η Δρ. Βασιλική Χρ. Παπαγεωργίου εξηγεί όλα όσα  πρέπει να γνωρίζουμε

Με το άνοιγμα των σχολείων, οι μαθητές επέστρεψαν στις τάξεις και μαζί τους επέστρεψε μια εικόνα που τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο συνηθισμένη. Παιδιά στην προεφηβεία και την εφηβεία χρησιμοποιούν πλέον προϊόντα μακιγιάζ και ακολουθούν σύνθετες ρουτίνες skincare σε ολοένα και μικρότερες ηλικίες. Serum, toner, οξέα απολέπισης, μάσκες, προϊόντα λάμψης, κρέμες αντιγήρανσης και δεκάδες διαφορετικά καλλυντικά έχουν πλέον περάσει από τα ράφια των ενηλίκων στα νεσεσέρ πολύ νεότερων ηλικιών. Το skincare στην εφηβεία δεν είναι από μόνο του κάτι αρνητικό. Αντίθετα, η περίοδος αυτή είναι μια καλή ευκαιρία για να αποκτηθούν σωστές συνήθειες φροντίδας του δέρματος. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η περιποίηση γίνεται υπερβολική ή όταν χρησιμοποιούνται προϊόντα που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του νεανικού δέρματος.

Τι χρειάζεται, λοιπόν, πραγματικά το δέρμα ενός παιδιού ή ενός νεαρού εφήβου και ποια προϊόντα έχουν ουσιαστικά θέση στην καθημερινή του φροντίδα; Στο άρθρο που ακολουθεί θα δούμε πώς αλλάζουν οι ανάγκες του δέρματος με την ηλικία, ποια συστατικά χρειάζονται προσοχή και πότε το skincare ή το μακιγιάζ μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα.

Skincare στην εφηβεία | Γιατί το συναντάμε σε όλο και μικρότερες ηλικίες;

Τα social media, το TikTok, το Instagram, το YouTube και οι beauty influencers έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο παιδιά και έφηβοι έρχονται σε επαφή με τα καλλυντικά. Προϊόντα και skincare routines που μέχρι πρόσφατα απευθύνονταν κυρίως σε ενήλικες προβάλλονται πλέον καθημερινά και σε πολύ μικρότερες ηλικίες, μέσα από διαφημίσεις, βίντεο και περιεχόμενο για serum, οξέα, προϊόντα λάμψης ή αντιγηραντικά συστατικά. Έτσι, τα ηλικιακά όρια της αγοράς καλλυντικών φαίνεται να μετακινούνται προς τα κάτω, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα έχουν σχεδιαστεί ή είναι απαραίτητα για το παιδικό ή εφηβικό δέρμα. Η περιέργεια για το μακιγιάζ και την περιποίηση είναι απολύτως φυσιολογική. Ωστόσο, το νεανικό δέρμα έχει διαφορετικές ανάγκες από το δέρμα ενός ενήλικα και συνήθως χρειάζεται πολύ πιο απλή και στοχευμένη φροντίδα.

Ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες της εφηβικής επιδερμίδας;

Πριν από την εφηβεία, το δέρμα συνήθως δεν παρουσιάζει την αυξημένη παραγωγή σμήγματος που εμφανίζεται αργότερα με τις ορμονικές αλλαγές. Καθώς όμως η εφηβεία πλησιάζει, μπορεί σταδιακά να εμφανιστούν περισσότερη λιπαρότητα, μαύρα ή λευκά στίγματα και τα πρώτα σπυράκια. Η μετάβαση αυτή δεν συμβαίνει στην ίδια ηλικία ούτε με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα παιδιά. Για τον λόγο αυτό, η περιποίηση πρέπει να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες του δέρματος και όχι απλώς στην ηλικία ή στις τάσεις που προβάλλονται στα social media. Ένα παιδί ή ένας προέφηβος με υγιές δέρμα δεν χρειάζεται πολύπλοκη skincare routine. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αρκεί μια απλή βασική φροντίδα:

• ήπιος καθαρισμός προσώπου
• απλή ενυδατική κρέμα, όταν χρειάζεται
• αντηλιακό ευρέος φάσματος κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το ενδιαφέρον για το μακιγιάζ και το skincare στην εφηβεία δεν χρειάζεται να δαιμονοποιείται. Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι το νεανικό δέρμα δεν χρειάζεται να «διορθωθεί» ούτε να αντιμετωπιστεί σαν ώριμο δέρμα. Χρειάζεται σωστή, απλή και εξατομικευμένη φροντίδα. 

Ρετινόλη, οξέα και δραστικά συστατικά: όσο πιο ισχυρό τόσο καλύτερο;

Η απάντηση είναι όχι. Προϊόντα με ρετινόλη, ισχυρά AHA ή BHA, peelings και αντιγηραντικά δραστικά συστατικά συνήθως δεν είναι απαραίτητα για ένα υγιές παιδικό ή προεφηβικό δέρμα. Η υπερβολική ή άσκοπη χρήση τους μπορεί να προκαλέσει:

• κοκκινίλα
• ξηρότητα και απολέπιση
• αίσθημα καύσου
• διαταραχή του δερματικού φραγμού
• ερεθιστική δερματίτιδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δραστικά όπως τα ρετινοειδή ή το σαλικυλικό οξύ δεν έχουν θέση στην εφηβεία. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν, για παράδειγμα, στην ακμή όταν υπάρχει σωστή ένδειξη. Άλλο όμως η θεραπεία και άλλο η χρήση ενός προϊόντος επειδή έγινε viral.

«Natural», «clean» ή παιδικό προϊόν σημαίνει και ασφαλές;

Όχι απαραίτητα. Οι χαρακτηρισμοί «natural», «clean» ή «παιδικό» δεν αποτελούν από μόνοι τους εγγύηση ότι ένα προϊόν δεν μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή αλλεργία. Φυτικά εκχυλίσματα, αιθέρια έλαια, αρώματα και ορισμένα συντηρητικά μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις σε ευαίσθητα δέρματα. Ιδιαίτερα τα αρώματα αποτελούν συχνά αλλεργιογόνα στα προϊόντα προσωπικής περιποίησης. Γι’ αυτό, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, ένα προϊόν δεν πρέπει να επιλέγεται μόνο από τη συσκευασία ή το marketing του, αλλά με βάση τη σύνθεσή του και τις πραγματικές ανάγκες του δέρματος.

Και το μακιγιάζ; Είναι βλαβερό για το εφηβικό δέρμα;

Το μακιγιάζ από μόνο του δεν είναι απαραίτητα επιβλαβές και δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως κάτι «απαγορευμένο». Μεγαλύτερη σημασία έχει τι προϊόν χρησιμοποιείται, πόσο συχνά, σε ποιο δέρμα και πώς αφαιρείται. Ένας έφηβος που χρησιμοποιεί μακιγιάζ καλό είναι:

• να επιλέγει προϊόντα κατάλληλα για τον τύπο του δέρματός του,
• να αφαιρεί το μακιγιάζ πριν από τον ύπνο,
• να μη μοιράζεται προϊόντα και εργαλεία μακιγιάζ με άλλα άτομα,
• να καθαρίζει τακτικά πινέλα και σφουγγαράκια,
• να διακόπτει ένα προϊόν εάν προκαλεί επίμονο ερεθισμό, κνησμό ή εξάνθημα.

Σε δέρμα με τάση ακμής, ορισμένα καλλυντικά ή η ακατάλληλη χρήση τους μπορεί να συμβάλουν στην εμφάνιση ή επιδείνωση φαγεσώρων και μικρών σπυριών. Η κατάσταση αυτή περιγράφεται συχνά με τον όρο acne cosmetica, δηλαδή ακμή που σχετίζεται με τη χρήση καλλυντικών.

Γι’ αυτό, όταν υπάρχει τάση για ακμή, μπορούν να προτιμώνται προϊόντα με την ένδειξη non-comedogenic ή κατάλληλα για acne-prone skin, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε προϊόν με αυτή την ένδειξη είναι κατάλληλο για όλους.

Skincare στην εφηβεία | Μπορεί να προκαλέσει σπυράκια αντί να τα βελτιώσει;

Ναι, και αυτό αποτελεί ένα από τα παράδοξα της υπερβολικής περιποίησης. Ένας έφηβος μπορεί να ξεκινήσει πολλά προϊόντα επειδή εμφανίζει λίγα σπυράκια και, στην προσπάθεια να αποκτήσει «τέλειο δέρμα», να χρησιμοποιεί ταυτόχρονα ή να εναλλάσσει συνεχώς καθαριστικά, scrubs, οξέα, toners κτλ. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα δέρμα περισσότερο ερεθισμένο, ξηρό και ευαίσθητο. Στην εφηβεία, οι ορμονικές μεταβολές αυξάνουν συχνά την παραγωγή σμήγματος και δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνιση φαγεσώρων και ακμής. Η αντιμετώπιση της ακμής όμως πρέπει να προσαρμόζεται στον τύπο και στη βαρύτητά της. Όταν υπάρχουν επίμονα σπυράκια, φλεγμονώδεις βλάβες, οζίδια, ουλές ή σημάδια που επιμένουν, η συνεχής δοκιμή διαφορετικών προϊόντων συνήθως δεν αποτελεί τη σωστή λύση. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται αξιολόγηση από Δερματολόγο και όπου κρίνεται απαραίτητο, στοχευμένη θεραπεία.

Πότε χρειάζεται αξιολόγηση από Δερματολόγο;

Η δερματολογική αξιολόγηση είναι χρήσιμη στις περιπτώσεις όπου ένα παιδί ή ένας έφηβος παρουσιάζει:

• επίμονη ή έντονη ακμή
• ουλές ή σημάδια μετά από ακμή
• έντονη λιπαρότητα που δεν ελέγχεται
• επαναλαμβανόμενη ξηρότητα και απολέπιση
• κοκκινίλα, κνησμό ή κάψιμο μετά από καλλυντικά
• εξάνθημα γύρω από τα μάτια, τα χείλη ή στο πρόσωπο
• επιδείνωση γνωστής ατοπικής δερματίτιδας
• αντίδραση κάθε φορά που χρησιμοποιείται συγκεκριμένο καλλυντικό.

Η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής εμφανίζεται και στα παιδιά και στους εφήβους και, όταν υπάρχει σχετική υποψία, μπορεί να απαιτείται ειδικότερη διερεύνηση.

Στο δερματολογικό ιατρείο της Δρ. Βασιλικής Χρ. Παπαγεωργίου, Δερματολόγου στο Αγρίνιο, η φροντίδα του παιδικού και εφηβικού δέρματος εξατομικεύεται ανάλογα με την ηλικία, τον τύπο δέρματος και το συγκεκριμένο δερματολογικό πρόβλημα.

---

 

© Δρ. Βασιλική Χρ. Παπαγεωργίου – dermapapageorgiou.gr.

Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. Το περιεχόμενο του παρόντος άρθρου προστατεύεται από τη νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, διασκευή ή άλλη χρήση του περιεχομένου χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια.

---

 

Δρ. Βασιλική Παπαγεωργίου, Δερματολόγος–Αφροδισιολόγος, MD, MSc

Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Εξωτερική Συνεργάτης Νοσοκομείου “Ανδρέας Συγγρός”

Master of Science Πανεπιστημίου Στρασβούργου

Τ. Ιατρός Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων Lyon

Μετεκπαιδευθείσα στην Παθολογία και Χειρουργική Όνυχος στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Brugmann και Saint-Pierre Βρυξελλών

Προυσιωτίσσης 27, Αγρίνιο (έναντι γηπέδου Παναιτωλικού). Τηλέφωνα επικοινωνίας: 2641307215 και 6937119603